دیدگاه کتابداران دانشگاه های شهید چمران و علوم پزشکی جندی شاپور اهواز درباره‌ی میزان آمادگی آنان برای آموزش مراجعان

نوع مقاله: علمی پژوهشی

نویسندگان

1 کارشناس ارشد و کتابدار مؤسسه علمی جهاد دانشگاهی خوزستان

2 کارشناس ارشد و کتابدار دانشگاه صنعتی خاتم الانبیاء بهبهان

3 استاد گروه علم اطلاعات و دانش شناسی دانشگاه شهید چمران

چکیده

 هدف: هدف اصلی پژوهش حاضر بررسی روند تاریخی آموزش مراجعان کتابخانه هاست. هدف دیگر این پژوهش خود­ارزیابی کتابداران دانشگاه های شهید چمران و علوم پزشکی اهواز در باره ی میزان برخورداری آنان از برخی ویژگی های اساسی مورد نیاز برای تدریس است.
روش: پژوهش حاضر از نوع توصیفی-تحلیلی است که به روش پیمایشی انجام شده است. برای بخش نخست این پژوهش، متون مربوط مطالعه شد. برای بخش دوم از پرسشنامه محقق ساخته مشتمل بر 23 سؤال استفاده شد.  روایی پرسشنامه مورد تأیید چهار استاد رشته کتابداری قرار گرفت و پایائی پرسشنامه با استفاده از ضریب آلفای کرانباخ 90/0 محاسبه شد.  جامعه پژوهش شامل کتابداران دو دانشگاه شهید چمران و علوم پزشکی جندی شاپور اهواز است. از 80 پرسشنامه توزیع شده در میان تمام کتابداران دو دانشگاه تعداد 56 پرسشنامه تکمیل شده مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفتند.
نتایج: نتایج نشان داد که کتابداران دو دانشگاه به طور کل میزان صلاحیت خود را برای آموزش مراجعان "تا اندازه­ای" می­دانند، و تنها موردی که در حد "زیاد" اعلام شد "لذت بردن از آموزش" می­باشد.
نتیجه گیری: با توجه به حضور و گسترش روزافزون فناوری های جدید اطلاعاتی و ارتباطی و لزوم قطعی آموزش مراجعان ضرورت دارد کتابخانه های دانشگاهی نسبت به ارائه آموزش های نظری و عملی و آشنایی کتابداران با اصول و فنون تدریس اقدام نمایند. این کار علاوه بر ایجاد زمینه مساعد تر برای بهره­وری بیشتر از منابع و خدمات کتابخانه­ها، منزلت اجتماعی کتابداران را نیز ارتقاء خواهد داد.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

An investigation of the viewpoints of the librarians of Shahid Chamran University and Jundishapur University of Medical Sciences on their readiness for training users

نویسندگان [English]

  • Shabnam Shahiny 1
  • Seyyedeh Sedigheh taherzadeh Mousavian 2
  • zahed Bigdeli 3
چکیده [English]

Purpose: The main purpose of this study was to investigate historical trends of user education in libraries. It also attempted to ask librarians to assess their readiness to train their users.
Method: This research was conducted in two phases, following a descriptive-analytical approach. In the first part the relevant materials were examined. For the second part, a questionnaire was developed which consisted of 23 questions and proved to be valid and reliable with a Cronbach’s Alpha calculated as 0.90. The research population consisted of all 80 librarians of both universities; however, 56 questionnaires were used in data analyses.
Findings/Results: The results showed that librarians at both universities found their capabilities in training users as “to some extent” and the only item with high competency was “enjoying teaching”.
Conclusion:  Due to the widespread and increasing presence of new information and communication technologies, and because of absolute necessity of teaching library users, it is essential for academic libraries to offer theoretical education and training to librarians to familiarize them with topics and with teaching principles. This will pave the path to more productivity of the library resources and services, as well as to promote librarians social status.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Librarians
  • user education
  • Academic libraries
  • Shahid Chamran Univerity
  • Jundishapur University of Medical Sciences

بیگدلی، زاهد (1380). پیدایش و گسترش خدمات مرجع در کتابخانه ها. مجله علوم تربیتی و روانشناسی، دانشگاه شهید چمران اهواز. دوره سوم، سال هشتم، شماره های 1و2. صص135-154.

رابرتز، آن اف. (1984). آموزش کتابداران مرجع با بهره گیری از روش های آموزش استفاده از کتابخانه. ترجمه طاهره زرین. بر گرفته از سایت: http://persianarticle.compersianblog.ir/post/35. مورخ 7/9/1392).

رایس، جیمز (1984) آموزش بهره گیری از کتابخانه به هر یک از استفاده کنندگان: آیا آموزش باید در پرسش و پاسخ های مرجع گنجانیده شود؟ ترجمه نازنین قائم مقامی فراهانی (1371). فصلنامه کتاب. دوره سوم، شماره؟، صص 42-56.

روتشتاین، ساموئل(1989) تربیت کتابدار مرجع. ترجمه رزا کیانی (1371). مطالعات ملی کتابداری و سازماندهی اطلاعات. سال سوم. شماره 1-4.صص 235-266.

شربی، لوئیز. "آموزش کتابدار مرجع: یک دوره مقدماتی". ترجمه شیفته سلطانی. فصلنامه کتاب. دوره سوم، 1-4 (1371): 29-41؛ 22)

صمدی، ثریا (1377) ضرورت آشنائی دانشجویان دوره های تحصیلات تکمیلی با منابع مرجع تخصصی. پیام کتابخانه. سال هشتم، شماره سوم، صص 47-50.

فرهادی، ربابه (1384) آموزش الکترونیکی: پارادایم جدید در عصر اطلاعات. علوم و فناوری اطلاعات. دوره 21، شماره 1، صص.49-66.

مرادی، نوراله (1387). مرجع شناسی: شناخت خدمات و کتاب هاب مرجع. تهران: فرهنگ معاصر.

Association of College & Research libraries: www.ala.org/acrl/standards/profstandards. Retrieved 24 June, 2013.

Fjallbrant, Nancy  & Malcolm Stevens (1978). User education in libraries.2nd edition. London: Clive Bingley.

Foote, M. (1997). The systems librarian in U.S. academic libraries: a survey of announcements from College and Research Libraries News, 1990-1994. College & Research Libraries, 58(6): 517-26.

Freeman, Mike (1985) User education: The new frontier? The vocational aspect of education, 37(97): 65-67.

Henninger, Maureen (2008). The hidden web: Finding quality information on the Net. 2nd edition. Sydney: UNSW Press.

Katz, William (2002). An introduction to reference work. 2nd edition. New York: Academic Press.

Marcum, Deanna B. (2003) Research questions for the digital era library. Library Trends, 51(4): 636-651.

Ojasaar, Hela. The role of user education in library marketing. In: What is library user training?, Available at: lib.eduskunta.fl/dman/Document.phx/Luennot/…/Ojasaar%20Hela/. Retrieved, June 24, 2013.

Rothstein, Samuel (1983). The making of a reference librarian.The Reference Librarian. Winter 1983: 375-399.

Suleiman, Shammasi Ali (2012) user education programs in academic libraries: the experience of the International Islamic University Malaysia students. Unpublished MLIS thesis.Department of Library & Information Science.Faculty of Information & Communication Technology. IIUM, Malaysia.

Tiefel, V.M.(1995) Library user education: examining its past, projecting its future. Library Trends, 44(2): 318-38.