نقشه دانش علم اطلاعات و دانش شناسی براساس مقوله بندی موضوعی اصلی و فرعی

باب الحوائجی, فهیمه; زارعی, عاطفه; نشاط, نرگس; حریری, نجلا

نقشه دانش علم اطلاعات و دانش شناسی براساس مقوله بندی موضوعی اصلی و فرعی

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

فهیمه باب الحوائجی ¹

عاطفه زارعی ²

نرگس نشاط ³

نجلا حریری ⁴

¹ دانشگاه آزاد اسلامی واحد علوم و تحقیقات تهران

² دانشگاه آزاد اسلامی واحد همدان

³ کتابخانه ملی جمهوری اسلامی ایران

⁴ دانشگاه آزاد اسلامی. واحد علوم تحقیقات تهران

چکیده

هدف: هدف از این پژوهش شناسایی مقولههای موضوعی علم اطلاعات و دانش شناسی جهت ایجاد نقشه دانشی علم اطلاعات و دانش شناسی است.
روش شناسی : رویکرد پژوهش کیفی است که از پنل دلفی استفاده شده است در این روش با استفاده از نظر خبرگان علم اطلاعات و دانش شناسی ایران، مقولههای موضوعی در دو مرحله مورد بررسی قرارگرفت. روش آماری مورد استفاده جهت پاسخ به سوالهای پژوهش میانگین و انحراف معیار و جهت آزمون فرضیه پژوهش از آزمون تی گروه های مستقل استفاده شد.
یافته ها: تجزیه و تحلیل دادههای به دست آمده از نظرات پنل دلفی در مرحله اول و دوم در 13مقوله موضوعی پیشنهادی محقق، نشان داد که بین مقولههای موضوعی دوم (روش شناسی)، سوم (کتابخانهها و مراکز منابع) و ششم (خدمات کاربر) در مرحله اول و دوم تفاوت معناداری وجود دارد ولیکن در 11 مقوله موضوعی دیگر تفاوتی وجود ندارد. و همچنین مقولههای موضوعی از 13 مقوله به 14 مقوله اصلی تغییر یافت که 14 مقوله موضوعی اصلی عبارت از: کلیات علم اطلاعات و دانش شناسی (کتابداری و اطلاع رسانی)، آموزش علم اطلاعات و دانش شناسی (کتابداری و اطلاع رسانی)، روش شناسی، کتابخانهها و مراکز منابع، مدیریت کتابخانه ها و مراکز اطلاع رسانی، خدمات فنی یا سازماندهی دانش، خدمات کاربر، مطالعات کاربران، ذخیره و بازیابی اطلاعات، کتابخانه و فناوری اطلاعات و ارتباطات، صنعت نشر و توزیع، مسائل اجتماعی اطلاعات، مسائل اخلاقی و قانونی، مدیریت دانش.
اصالت / ارزش: با بررسی پژوهشهای انجام شده در شناسایی روندها و گرایشهای مقولههای موضوعی در دورههای تاریخی مختلف توسط محققان در پایاننامه ها و مجلههای علمی، از سیاهه مقولههای موضوعی مختلفی استفاده شده است که عبارتند از: لیزا، ایزا، ایستا و...، بنابراین جهت گردآوری اطلاعات درباره مقوله های موضوعی سیاهه استانداری وجود نداشت، در این پژوهش سعی شده است سیاهه مقوله های موضوعی با استفاده از روش پنل دلفی تنظیم گردد تا در تحقیقات آتی مورد استفاده قرار گیرد و تکمیل گردد.

کلیدواژه‌ها

مقوله های موضوعی علم اطلاعات و دانش شناسی

مقوله های موضوعی اصلی و فرعی

نقشه دانش

عنوان مقاله English

Mapping of Knowledge and Information Science based on Main and Sub-main Subject Categorization

نویسندگان English

Fahimeh Babalhavaeji ¹

Atefeh Zarei ²

Narges Neshat ³

Nadjla Hariri ⁴

چکیده English

Aim: The purpose of this study was to determine subject categories in Knowledge and Information Science for creating knowledge map of KIS.
Method: The Delphi technique was used for collection of the required data. This qualitative research methodology helped facilitating and determining the main and sub-main subject categories. The Delphi Panel was composed of 28 experts in KIS. The Statistical technique of t-test was applied for analyzing the results.
Findings: The results obtained from Delphi Panel revealed that there was significant difference between the first stage and second stage in regards with 2nd (methodology), 3rd (Library & resource centers) and Sixth (User Services) subject categories. No significant differences were observed in other 11 subject categories.
Conclusion: Results also indicated that KIS categories were changed from 13 subject categories to 14, namely: 1) General KIS, 2) KIS education, 3) Methodology , 4) Libraries and resource centers, 5) Management of libraries and information centers, 6) Technical or organizational knowledge, 7)User Services, 8) Use & User Studies, 9) Information storage and retrieval, 10) Library and ICT, 11) Publishing and distribution, 12) Social Issues Information, 13) Ethical and legal issues, and 14) Knowledge Management.

کلیدواژه‌ها English

Knowledge Mapping

KIS

Subject Categories

knowledge and information science

تاج الدینی، اورانوس. (1392). ارائه ی الگوی پیشنهادی ترجمان دانش در علوم انسانی کشور. پایان نامه دکترا کتابداری و اطلاع رسانی. دانشگاه آزاد اسلامی واحد علوم و تحقیقات تهران.

توکلی زاده راوری، محمد و مریم نجابتیان. (1389). خوشه بندی مبتنی بر مدک – اصلاح: هم جواری موضوعات روان شناسی ازدواج در ادبیات زیست پزشکی در دوره های زمانی 1990-1999و 2000-2008. مدیریت اطلاعات سلامت. 7 (2). ص 172-186.

رابین، ریچارد ای. (1383). مبانی علوم کتابداری و اطلاع رسانی. ترجمه مهدی خادمیان؛ ویراستار محمد حسین دیانی، مشهد: کتابخانه رایانه ای.

قناویزچیان، غزاله.(1385). شناسایی الگوهای روابط فرا رشته ای مقالات تالیفی پنج رشته هسته کتابداری و اطلاع رسانی ایرانی با سایر رشته ها طی دوره ده ساله 1373- 1382. پایان نامه کارشناسی ارشد. دانشگاه تربیت مدرس، تهران.

محمدی، احسان. (1388). حوزه های تشکیل دهنده فناوری و علم نانو در ایران. پنجمین همایش دانشجویی فناوری نانو 9-11 خرداد ماه. دانشکده فناوری های نوین دانشگاه علوم پزشکی تهران. تهران

ناصری جزه، محمود، سید حبیب الله طباطبائیان و مهدی فاتح راد. (1391). ترسیم نقشه دانش مدیریت فناوری در ایران با هدف کمک به سیاست گذاری دانش در این حوزه. فصلنامه علمی – پژوهشی سیاست علم و فناوری، سال پنجم، شماره 1

Boyak, kevin W.; Klavans, Richard; Borner, katy.(2005). Mapping the backbone os science. Scientometrics. Vol. 64, No. 3. P 351-374

Chen, C. Song, ., Yuan, X and Zhang, . (2008). The thematic and citation landscape of Data and Knowledge Engineering (1985-2007). Data & Knowledge Engineering. 67(2), pp. 234-259.

Kim, Suyeon; Suh, Euiho & Hwang, Hyunseok ,.(2003). Building the knowledge map: an industrial case study, Journal of Knowledge Management, V 7, Issue 2

Lee, P.C. and Su, H.N. (2011). Quantitative mapping of scientific research-the case of electrical conducting polymer nanocomposite, Technological Forecasting and Social Change, 78(1), pp. 132-151.

Lu, Q. (2006). OntoKBEval: A support tool for OWL Ontology evaluation. Unpublished master’s thesis, Concordia University, Montreal, Quebec, Canada. Retrieved June 22, 2009, from www.webont.org/owled/2006/acceptedPosition/submission_18.pdf

Martin, B.R. (2012). The evolution of science policy and innovation studies. Research Policy, 41 (7), pp. 1219-1239.

Mina, A. Ramlogan, R., Tampubolon G. and Metcalfe, J.S. (2007). Mapping evolutionary trajectories: Applications to the growth and transformation of medial knowledge, Research policy, 36(5), pp 789-806

Walia, paramjeet Kaur & Kaur, Manpreet .(2012). Content Analysis of Journal Literature published from UK and USA. Library Philosophy and Practice (e-journal). Paper 833.

http://digitalcommons.unl.edu/libphilprac

Zins, C. (2004). Knowledge mapping: An epistemological perspective. Knowledge Organization, 31(1), 49–54.

Zins, C. 2007. Classification Schemes of information Science: Twenty –eight Scholars Map the Field. Journal of the American society for information science and technology, 58(5):645–672, 2007.