بررسی میزان رعایت اصول و مؤلفه‌های طراحی ترغیبی در وب‌سایت کتابخانه مرکزی دانشگاه‌های وابسته به وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی ایران در سال 1397

نوع مقاله : علمی پژوهشی

نویسندگان

1 عضو هیئت علمی گروه کتابداری و اطلاع رسانی پزشکی، دانشکده پیراپزشکی، دانشگاه علوم پزشکی جندی‌شاپور اهواز، ایران، اهواز

2 عضو هیئت علمی گروه کتابداری و اطلاع رسانی پزشکی دانشگاه علوم پزشکی تهران

3 دانشجوی کارشناسی ارشد گروه کتابداری و اطلاع رسانی پزشکی/ دانشگاه علوم پزشکی جندی شاپور اهواز

چکیده
هدف: پژوهش حاضر با هدف بررسی میزان رعایت مؤلفه‌های طراحی ترغیبی در وب‌سایت کتابخانه‌های مرکزی دانشگاه‌های وابسته به وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی ایران و ارائه راهکارهایی برای بهبود این وب‌سایت‌ها انجام شد.
روش: پژوهش از نظر هدف کاربردی و از نظر روش توصیفی ـ پیمایشی بود. جامعه پژوهش را وب‌سایت 55 کتابخانه مرکزی دانشگاه‌های علوم پزشکی ایران تشکیل داد که به روش سرشماری بررسی شدند. برای گردآوری داده‌ها از سیاهه وارسی طراحی ترغیبی شامل 72 گویه در هشت بُعد باورپذیری، حریم خصوصی، شخصی‌سازی، جذابیت، خواستاری، برانگیختن، تعالی و تعهد استفاده شد. وب‌سایت‌ها بر اساس میزان رعایت این مؤلفه‌ها ارزیابی و رتبه‌بندی شدند.
یافته‌ها: نتایج نشان داد میزان رعایت مؤلفه‌های طراحی ترغیبی در وب‌سایت‌ها یکسان نبود. دانشگاه علوم پزشکی تبریز با کسب 60 درصد بیشترین امتیاز را به دست آورد و در رتبه نخست قرار گرفت و دانشگاه علوم بهزیستی و توانبخشی رتبه دوم را کسب کرد. دانشگاه‌های علوم پزشکی شهید بهشتی، جندی‌شاپور اهواز، بوشهر و بابل نیز در میان رتبه‌های بالاتر قرار داشتند. در میان ابعاد هشت‌گانه، جذابیت با 74 درصد بیشترین و تعالی با یک درصد کمترین میزان حضور را داشت. هیچ‌یک از وب‌سایت‌ها نیز امتیازی بیش از 75 درصد کسب نکردند و در سطح مطلوب قرار نگرفتند.
نتیجه‌گیری: یافته‌ها نشان می‌دهد در طراحی وب‌سایت‌های کتابخانه‌ای توجه بیشتری به جذابیت شده است، در حالی که مؤلفه‌های مرتبط با تعامل کاربر، شخصی‌سازی و تعالی کمتر مورد توجه قرار گرفته‌اند. استفاده از اصول طراحی ترغیبی و همکاری متخصصان طراحی وب با متخصصان علم اطلاعات و دانش‌شناسی می‌تواند به بازطراحی مؤثرتر وب‌سایت‌ها، افزایش تعامل کاربران و ارتقای کیفیت خدمات کتابخانه‌ای کمک کند.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله English

Investigating the Observance of persuasive Design Principles and Components on the Central Library Website of Universities Affiliated to the Ministry of Health and Medical Education of Iran in 1397

نویسندگان English

zivar sabaghinejad 1
Fereydon Azadeh 2
Nasrin Safarzadeh 3
1 Department of Medical Library and Information sciences, Faculty Member of Paramedicine School, Ahvaz Jundishapur University of Medical Sciences, Iran, Ahvaz.
2 Faculty of member of the Department of Medical Library and Information of Tehran University of Medical Sciences, Iran, Tehran
3 Master Student of Medical library & Information Science of Ahvaz Jundishapur University of Medical Science
چکیده English

Objectives: This study aimed to examine the extent to which persuasive design components are incorporated into the websites of central libraries affiliated with Iranian universities of medical sciences under the Ministry of Health and Medical Education, and to provide recommendations for improving these websites.
Method: This applied study employed a descriptive-survey approach. The study population consisted of the websites of 55 central libraries of Iranian universities of medical sciences, all of which were examined using a census method. Data were collected using a persuasive design checklist comprising 72 items across eight dimensions: credibility, privacy, personalization, attractiveness, solicitation, priming, ascendency, and commitment. The websites were evaluated and ranked according to the extent to which these components were implemented.
Findings: The results showed variation in the implementation of persuasive design components across the websites. Tabriz University of Medical Sciences obtained the highest score (60%) and ranked first, followed by the University of Social Welfare and Rehabilitation Sciences in second place. Shahid Beheshti, Ahvaz Jundishapur, Bushehr, and Babol Universities of Medical Sciences were also among the higher-ranked universities. Among the eight dimensions, attractiveness had the highest level of presence (74%), whereas ascendency had the lowest (1%). None of the websites achieved a score above 75%; therefore, none reached the desirable level.
Conclusion: The findings indicate that greater attention has been paid to attractiveness in library website design, whereas components related to user interaction, personalization, and ascendency have received less attention. More systematic application of persuasive design principles and collaboration between web designers and information science specialists may contribute to more effective website redesign, greater user engagement, and improved web-based library services.

کلیدواژه‌ها English

persuasive design
persuasive Technology
Website
Central Library Website
Iran University of Medical Sciences
باب‌الحوائجی، فهیمه، و هراتی زاده، ساینا،و طاهری لطفی، شهرزاد. 1395. ارزیابی وب‌سایت وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی از دیدگاه کاربران. نظام‌ها و خدمات اطلاعاتی.1 و 5 (1 و 2): 37-52.
جهانی، شیما،و چوپانکاره، وحید. 1395 کاهش آلودگی هوا با استفاده از رویکرد طراحی ترغیبی. دومین کنگره بین‌المللی زمین، فضا و انرژی‌های پاک با محوریت مدیریت منابع طبیعی، کشاورزی و توسعه پایدار. تهران، شرکت کیان طرح دانش.
خیرخواه، ح. 1395. مروری بر پیشینه ارزیابی کیفی و کاربردپذیری وب‌سایت‌ها از دیدگاه کاربران. نخستین کنفرانس بین‌المللی و دومین کنفرانس ملی هزاره سوم و علوم انسانی. شیراز، مرکز توسعه آموزش‌های نوین ایران (متانا).
زرقانی، مریم،و محقق، نیلوفر، و علی بیک، محمدرضا، و صادقی، طاهره، و محبی، سمیه، و کوثری، رعنا. 1396.بررسی خدمات ارائه شده در وب‌سایت کتابخانه های مرکزی دانشگاه های علوم پزشکی کشور.پیاورد سلامت.11(2):134-141.
سهیلی، فرامرز،و دانش، فرشید. 1388. بررسی میزان رؤیت و عامل تأثیرگذار وب‌سایت‌های وزارتخانه‌های دولت جمهوری اسلامی ایران. فصلنامه کتابداری و اطلاع‌رسانی. 12(45):203-22.
شعبانی شایه، مریم،و تجعفری، معصومه،و صنعت جو، اعظم. 1397. نقش معیارهای طراحی ترغیبی در ترغیب کاربران به استفاده از وب‌سایت کتابخانه مرکزی دانشگاه فردوسی مشهد. فصلنامه کتابداری و اطلاع‌رسانی.():1-25.
صنعت‌جو، اعظم. 1392. فناوری‌های ترغیبی و کاپتولوژی؛ کاربردها در حوزه کتابداری و اطلاع‌رسانی. فصلنامه کتابداری و اطلاع‌رسانی. 2(62):167-96.
عصاره، فریده،و پاپی، زینب. 1387. ارزیاب تارنما (وب‌سایت)های کتابخانه‌های دانشگاه‌های دولتی ایران به منظور ارائه پیشنهادهایی در جهت ارتقای کیفیت آن‌ها. علوم و فناوری اطلاعات 23(4):69-35.
غریبه نیازی، منیره، و کربلا آقایی کامران، معصومه. 1394. ارزیابی وب‌سایت های دانشگاه های دولتی ایران با روش نمایه ارزیابی وب. پژوهش نامه علم سنجی.1(2):31-50.
محمداسماعیل، صدیقه، و کاظمی کوهبنانی، سمیه. 1390. دسترس پذیری وب‌سایت کتابخانه های ملی در کشورهای خاورمیانه، مطالعات ملی کتابداری و سازماندهی اطلاعات. 85:56-69.
نوکاریزی، محسن،و عابدینی، ط. 1391.ارزشیابی کاربردپذیری وب‌سایت کتابخانه‌های مرکزی دانشگاه‌های وابسته به وزارت علوم، تحقیقات و فناوری از دید کاربران. پژوهش‌نامه کتابداری و اطلاع‌رسانی. 2(1): 153-74.
نوروزی چاکلی، عبدالرضا،و دیانی محمدحسین. 1387. ارزیابی تطبیقی اثربخشی تولیدات و خدمات در مراکز ملی اطلاعات علمی ایران. فصلنامه کتابداری و اطلاع‌رسانی. 1(41):29-64.
نوروزی چاکلی، عبدالرضا،و دیانی، محمدحسین. 1388. ارزیابی برنامه‌ها و عملکردهای مرکز منطقه‌ای اطلاع‌رسانی علوم و فناوری: مقایسه شاخص‌های خدماتی و مدیریتی مراکز بزرگ اطلاع‌رسانی ایران. شیراز: مرکز منطقه‌ای اطلاع‌رسانی علوم و فناوری.
نوکاریزی، محسن،و ملک‌آبادی‌زاده، فاطمه. 1392. ارزیابی مؤلفه‌های خلاقیت در وب‌سایت‌های کتابخانه‌های مرکزی دانشگاه‌های وابسته به وزارت علوم، تحقیقات و فناوری. فصلنامه علمی پژوهشی پژوهشنامه پردازش و مدیریت اطلاعات پژوهشگاه علوم و فناوری اطلاعات ایران. (28)4: 1011-989.
وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی. نتایج ارزشیابی فعالیت‌های پژوهشی دانشگاه‌های علوم پزشکی سال 1395.
 
 
Daud, Nor Azieh, and Ashaari, Noraidah Saha Ri, and Muda, Zurina. An Initial Model of Persuasive Design in Web based Learning Environment. Procedia Technology 11(Supplement C). 2013; 895-902.
Farajpahlou, A. Hossein. 2002. Content analysis of Iranian academic and research websites. In Proceedings of the 1st Eurasian-ICT Communication Technology (pp. 459-466). 2002 Oct. 20-31, Shiraz, Iran. http://ce.sharif.edu/~shafazand /WORk -english/pdf/459-7001/Farajpahlou.pdf (accessed 20 Jan. 2010).
Fogg, B. J. (2003). Persuasive technology: Using computers to change what we think and do. Amsterdam: Morgan Kaufmann Publishers.
Hasle, P. Persuasive design: a different approach to information systems (and information). Library Hi Tech. 2011;29(4): 569-72.
Ibrahim, Nurulhuda, and Shiratuddin, Mohd Fairuz, and Wong, Kevin. Persuasion Techniques for Tourism Website Design.2013. Available on the web at https://www.researchgate.net/publication/261 430530_ Persuasion_Techniques_for_Tourism_Website_Design
Mohr, Louise. persuasive design at libraries in the council of Copenhagen [Biblioteksskole]. 2010.
Nemery, A. & Brangier, E. (2014). Set of guidelines for persuasive intefaces: organization and validation of the criteria. Journal of usability studies, 9(3),PP.105-28.
Osareh, Farideh. 2003. Mapping the structure of library & infomormation schools (LIS) websites: Using cluster and multidimensional. Proceedings of the 9th International Conference on Scientometrics and Informetrics. Beijing, China.
Petrie, Helen,and Kheir, Omar.The relationship between accessibility and usability of websites. Proceedings of the SIGCHI Conference on Human Factors in Computing Systems. San Jose, California, USA, ACM. 2007; 397-