نوع مقاله: علمی پژوهشی

نویسندگان

1 دانشکده معماری و شهرسازی، دانشگاه شهید بهشتی، تهران، ایران

2 دانشکده معماری و شهرسازی دانشگاه شهید بهشتی، تهران، ایران

3 دانشگاه شهید چمران اهواز، ایران

10.22055/slis.2020.32969.1714

چکیده

هدف: در پژوهش حاضر به مقایسه معیارهای مؤثر در ارتقای رضایت‌مندی استفاده‌کنندگان کتابخانه‌های مرکزی دانشگاه‌های جامع وابسته به وزارت علوم، تحقیقات و فناوری در شهرهای تهران و اهواز پرداخته شده و راهکارهای طراحی به منظور حضور فعال دانشجویان در کتابخانه‌های دانشگاهی پیشنهاد می‌شود.
روش: رویکرد پژوهش حاضر ترکیبی و از نظر هدف در دسته پژوهش‌های کاربردی قرار دارد. جامعة آماری پژوهش، همة استفاده‌کنندگان کتابخانه‌های مرکزی دانشگاه‌های تهران، شهیدبهشتی و شهیدچمران اهواز بودند که با روش نمونه‌گیری خوشه‌ای، 255 نفر به عنوان نمونه‌های مطالعاتی انتخاب و به پرسشنامه پژوهشگر ساخته رضایت‌مندی کاربران از کتابخانه پاسخ دادند. همچنین روایی و پایایی ابزار پژوهش موردارزیابی قرار گرفت و ضریب آلفای کرونباخ 0/86، به دست آمد.
یافته‌ها: تحلیل اطلاعات نشان داد که در صورت برآورده شدن ترجیحات دانشجویان، آنها ترجیح می‌دهند از کتابخانه‌های دانشگاهی بیشتر استفاده کنند. همچنین در این پژوهش، میانگین و انحراف معیار امتیاز کلی رضایت‌مندی در گروه کاربران کتابخانه دانشگاه تهران 1.03±3.93، در گروه استفاده‌کنندگان کتابخانه‌ دانشگاه شهیدبهشتی 1.18±3.15 و در گروه کاربران کتابخانه‌ دانشگاه شهیدچمران اهواز 0.88±3.85 بود و با استفاده از آزمون آماری بین میانگین امتیاز کلی رضایت‌مندی در سه گروه کاربران کتابخانه‌ تفاوت آماری معناداری مشاهده شد (0.001>p).
نتیجه‌گیری: با توجه به نتایج مطالعه، طراحی کتابخانه‌ها با محوریت کاربران، می‌تواند ابزاری برای بهبود محیطی باشد که دانشجویان در آن یاد می‌گیرند. در طراحی کتابخانه می‌توان فضاهای آموزشی، فضاهای رسانه‌ای، فضاهای اجتماعی و مانند آن را پیش‌بینی نمود تا دسترسی به عملکردهای آموزشی، رویدادهای اجتماعی، ملاقات گروهی، و باشگاه‌های کتاب، سبب افزایش جذابیت کتابخانه، احساس رضایتمندی و امنیت اجتماعی کاربران شود.

کلیدواژه‌ها

موضوعات

عنوان مقاله [English]

The Integrated User-centered Design for University Libraries (Case Study: Central Libraries of Comprehensive Universities in Tehran and Ahvaz)

نویسندگان [English]

  • Mohammad-Taghi Nazarpour 1
  • Saied Norouzian-Maleki 2
  • Ghanbar Ahmadi 3

1 Faculty of Architecture and Urban Planning, Shahid Beheshti University, Tehran

2 Faculty of Architecture and Urban Planning, Shahid Beheshti University, Tehran, Iran

3 Shahid Chamran University of Ahvaz, Iran

چکیده [English]

Background and Objectives: Libraries are vital academic facilities. Though satisfaction and well-being of users is increasingly being considered in relation to academic library, there is little information regarding the productivity and well-being of students within the context of the library building. The present research was conducted to compare the effective criteria to improve the usersʼ satisfaction of central libraries of comprehensive universities affiliated to the Ministry of Science, Research and Technology in the cities of Tehran and Ahvaz.
Methodology: The methodology employed in the present research covers both qualitative and quantitative approaches. According to the research purpose, it is an applied research. The research population has consisted of all users of central libraries of University of Tehran, Shahid Beheshti University and Shahid Chamran University of Ahvaz in 2019-2020. Using cluster sampling method, about 370 questionnaires were distributed among the users and 255 completely filled questionnaires were collected and analyzed using SPSS v.22.0 for windows. The required data was collected using the users’ satisfaction on academic library questionnaire. The test results indicated that the reliability and validity of the questionnaire surveys were satisfactory. The Kruskal-Wallis test was used to evaluate significant differences in the influential factors among the three study group.
Findings: The result of data analysis showed that students tend to visit academic libraries at a greater frequency if the spaces meet their preferences and needs. The physical components has the highest proportional number of sources that offer how a space can be improved. Furthermore, mean and standard deviation of overall score of users’ satisfaction in University of Tehran, Shahid Chamran University of Ahvaz, and Shahid Beheshti University’s Central Libraries were 3.93±1.03, 3.85±0.88, and 3.15±1.18, respectively. Also, the results indicated that there was a statistically significant difference among the overall scores of satisfaction in the three groups of library users (p

کلیدواژه‌ها [English]

  • User-centered
  • Evidence-based Approach
  • University libraries
  • Interior Architectural Characteristics