دوره و شماره: دوره 5، 12، پاییز و زمستان - شماره پیاپی 12، تابستان 1392 
علمی پژوهشی

آشفتگی واژه‌شناختی در علم اطلاعات و دانش‌شناسی

صفحه 1-24

غلامرضا حیدری

چکیده چکیده هدف: هدف از انجام این پژوهش بررسی آشفتگی واژه­شناختی و مفهومی در حوزه­ی علم اطلاعات و دانش­شناسی است. روش­شناسی: در این بررس برای دستیابی به اهداف تحقیق، با تکیه بر متون و منابع موجود، از روش تحلیلی- انتقادی استفاده شده است. ضرورت و نوآوری: علی­رغم اهمیت واژگان به عنوان معیاری برای میزان رشد یافتگی و تکامل یک حرفه یا یک حوزه­ی علمی و حتی تأثیرگذاری آن بر تاریخ، هویت، نظریه­پردازی و دیگر ابعاد تمامی حوزه­های دانش، این مسئله در حوزه­ی علم اطلاعات و دانش­شناسی کم­تر مورد توجه قرار گرفته است و بررسی متون بیانگر کمبود و حتی فقدان نوشتاری است که به طور کامل به این موضوع اختصاص یافته باشد. یافته­ها: برخی بی­سروسامانی­های تاریخی در رشته­ی ما به دلیل تنوع در واژگان و در نتیجه تاریخ­های مختلف زبان، خط، کتاب، کتابخانه، علم، حرفه، کتابداری، اطلاع­رسانی، علم کتابخانه، دکومانتاسیون، علم اطلاعات، و مانند آن است. نتیجه­گیری: چنان­چه این تاریخ­های مختلف و حتی متفاوت از رشته در ذیل عبارت و مفهوم «دانش مدون» بازسازی و بازنویسی و یکپارچه شود، این آشفتگی­ها را می­توان به سامان کرد. کلیدواژه­ها: کتابداری/ علم اطلاعات و دانش­شناسی/ مدیریت اطلاعات/ زبان/ واژگان/ اصطلاحات/ مفاهیم/آشفتگی واژه­شناختی/ اصطلاح­شناسی.

علمی پژوهشی

تحلیل رابطه ابعاد شخصیتی کتابداران با نوع کار و تعهد سازمانی: مطالعه موردی کتابخانه های دانشگاهی همدان

صفحه 25-44

نجلا حریری، عاطفه زارعی، فیروزه دوخانی

چکیده هدف: هدف تحقیق حاضر تحلیل رابطه پنج عامل ابعاد شخصیتی کتابداران در کتابخانه های دانشگاهی استان همدان با نوع کار و مدل سه بعدی تعهد سازمانی(عاطفی، مستمر و هنجاری) است. روش: پژوهش با استفاده از روش پیمایشی تحلیلی انجام شده است. ابزار گردآوری اطلاعات پرسشنامه­ی آزمون های پنج عاملی شخصیت NEOPI-FF و مدل سه بعدی تعهد سازمانیAllen & Meyer است. جامعه پژوهش 83 نفر است. روش آماری مورد استفاده  جهت تجزیه و تحلیل داده ها آزمون همبستگی پیرسون، آزمون مجذور کای و  تحلیل رگرسیون ( دومتغیره و چند متغیره ) است. یافته‌ها: یافته ها نشان داد که بین متغیرهای شخصیتی برونگرایی و روان رنجورخویی یا تهییچ پذیری با تعهد عاطفی سازمانی و متغیر شخصیتی "باز بودن و خلاقیت" با تعهد هنجاری سازمانی رابطه معناداری وجود دارد. همچنین بین نوع کار و تعهد مستمر سازمانی، بین متغیر شخصیتی  برونگرایی و خلاقیت با نوع کار رابطه معناداری وجود دارد که البته این دو متغیر در بخش خدمات فنی بیشترین نمود را داشته­اند. از بین متغیرهای تعدیلی (جنسیت ، تاهل ، سن و تحصیلات) بین متغیر تاهل با تعهد سازمانی رابطه معناداری مشاهده شد. نتیجه­گیری: شواهد حاکی از این است که تعهد سازمانی و نوع کار تحت تاثیر ابعاد شخصیتی کارکنان کتابخانه قرار دارد. این عوامل نه تنها بر عملکرد کتابدارن بلکه بر بهبود کیفیت بهره وری سازمانی تأثیر دارد. توصیه می شود مسئولین کتابخانه ها دقت لازم را برای جلوگیری از تضاد کار- شخصیت در کتابخانه ها به عمل آورند. کلید واژه ها: ابعاد شخصیتی، کتابداران، کتابخانه­های دانشگاهی، همدان، مدل سه بعدی تعهد سازمانی

علمی پژوهشی

سنجش ارتباط بین میزان مهارت مدیران در مدیریت تغییر و نگرش به تغییردر مدیران کتابخانه‌های دانشگاهی منطقه جنوب کشور

صفحه 45-60

سعیده ابراهیمی، عبدالحسین فرج پهلو

چکیده هدف:‌ این پژوهش با هدف بررسی دو متغیر مهم نگرش به تغییر سازمانی در سه بعد عاطفی، شناختی و رفتاری و مهارت در مدیریت تغییر را در کتابخانه­های هدف انجام شده است. روش شناسی:‌ پژوهش به روش پیمایشی انجام شده است. جامعه پژوهش را کلیه­ی مدیران (و یا معاونان) کتابخانه­ها و مراکز اطلاع­رسانی وابسته به اتحادیه دانشگاه­ها و مراکز پژوهشی جنوب کشور تشکیل داده است. ابزار گردآوری داده­ها، پرسشنامه­ای بود که در دو بخش طیف لیکرت و پرسش باز ارائه شد. یافته های پژوهش: بین متغیر مهارت مدیریت تغییر و نگرش به تغییر سازمانی ارتباط معنی­داری وجود ندارد و نگرش عاطفی مدیران به تغییر بیش از نگرش شناختی آنها به تغییر است. همچنین بین نگرش رفتاری مدیران به تغییر و میزان تجربه آنها ارتباط معنی دار منفی وجود دارد، این در حالی است که بین نگرش شناختی مدیران به تغییر، با تجربه آنها در مدیریت کتابخانه ارتباط معنی دار و مثبت وجود دارد. نتیجه گیری:‌ به نظر می­رسد که جهت ایجاد تغییر و تطبیق­پذیری با محیط در حال تغییر کتابخانه­ها و مراکز اطلاع­رسانی، داشتن مهارت مدیریت تغییر و نگرش مثبت به تغییر هر دو لازم است. همچنین، بکارگیری مدیران جوانتر که نگرش رفتاری بهتری به تغییر دارند در کنار مدیران مجرب که نگرش شناختی آنها به تغییر برجسته­تر است می­تواند زمینه پذیرش تغییر را مهیا نماید. کلید­واژه­ها: کتابخانه­های­دانشگاهی، مدیران، مدیریت تغییر، نگرش به تغییر، نگرش عاطفی،‌ نگرش شناختی، نگرش رفتاری.

علمی پژوهشی

بررسی میزان رعایت مؤلفه های زیرساخت های اشتراک دانش در صنعت بیمه ایران

صفحه 61-82

منصور تاجداران، سعید رضایی شریف آبادی، شبنم رفوآ

چکیده هدف: این پژوهش با هدف بررسی وضعیت زیرساخت های اشتراک دانش در صنعت بیمه ایران براساس
مؤلفه های آن انجام شده است.
روش: پژوهش حاضر از حیث هدف، پژوهش کاربردی و از حیث گردآوری داده ها از نوع پژوهش های
توصیفی پیمایشی می باشد. داده ها با استفاده از پرسشنامه گردآوری شده است. جامعه پژوهش، 112 نفر -
مدیران دفاتر مرکزی 61 شرکت بیمه دولتی و خصوصی فعال در بازار بیمه ایران مستقر در شهر تهران است
که از میان آنها، براساس جدول کرجسی مورگان، تعداد 621 نفر به عنوان نمونه انتخاب شدند که با استفاده
از روش نمونه گیری طبقه ای، پرسشنامه در بین آنها توزیع گردید. تجزیه وتحلیل داده ها با روش های آمار
توصیفی و استنباطی )آزمون کلموگروف اسمیرنوف، آزمون t تک نمونه ای( انجام شد.
یافتهها: در مجموع زیرساخت اشتراک دانش در صنعت بیمه کشور دارای وضعیت نسبتاً مطلوبی می باشد.
زیرساخت فرآیندی )سازمانی( بهترین وضعیت و زیرساخت انسانی ضعیف ترین وضعیت را نشان می دهند.
نتیجهگیری: به نظر می رسد که با توجه به اینکه فضای صنعت بیمه روز به روز رقابتی تر میشود،
شرکت های بیمه اهمیت اشتراک گذاری دانش را در راستای کسب مزیت رقابتی درک نموده و آن
را پیاده می نمایند.

علمی پژوهشی

بررسی تولیدات علمی دانشگاه پیام نور استان اصفهان براساس داده های پایگاه اطلاعاتی آی.اس.آی

صفحه 103-122

مهری شهبازی، رحیم علیجانی

چکیده هدف: هدف این پژوهش بررسی تولیدات علمی اعضای هیأت علمی دانشگاه پیام نور استان اصفهان
میباشد.
روش شناسی: به منظور گردآوری داده ها پس از جستجوی عبارت ) Payam* OR PNU ( در فیلد
آدرس پایگاه اطلاعاتی آی.اس.آی، نتایج، مجدداً بصورت دستی در نرم افزار Word مورد بررسی قرار
گرفت و مدارک مربوط به دانشگاه های پیام نور استان اصفهان تفکیک گردید. رکورد های به دست آمده
از این بررسی جامعه آماری پژوهش حاضر را تشکیل داد.
یافتهها: یافته ها نشان داد که تا تاریخ بررسی تعداد 47 مدرک از پژوهشگران دانشگاه پیام نور اصفهان
در این پایگاه به ثبت رسیده است. از 47 مدرک تولید شده تنها 1 مدرک بصورت انفرادی و مابقی
بصورت گروهی انجام گرفته و 60 مدرک دارای مشارکت بین المللی می باشد.
نتیجهگیری: روند تولیدت علمی پژوهشگران دانشگاه پیام نور اصفهان تا سال 1060 سیری صعودی را
پیموده است و بیشترین موضوعات پژوهشگران را شیمی با 94 مدرک به خود اختصاص داده است.