مطالعات کتابداری و علم اطلاعات

چکیده دانشگاه­های امروز توجه عمده ای به پژوهش و سرمایه گذاری در این عرصه می­کنند. آنها این عرصه را عرصه گسترده­ای برای تولید دانش و تولید ثروت یافته­اند. همچون دانشگاه­ها، بسیاری از سازمانهای دولتی (بویژه وزارتخانه ها و مراکز پژوهشی) اقدام به اجرای طرح­های گوناگون پژوهشی و بهره گیری از نتایج آنها می­کنند. برونداد همه این فعالیت­ها، تولید حجم عظیمی از داده­ها و اطلاعات پژوهشی است که می­تواند در برنامه ریزی، پیاده سازی برنامه­ها، و ارزیابی نتایج برنامه­ها در سطوح ملی، استانی و محلی مورد استفاده قرار گیرد. آشکار است که می­توان از این داده­ها فراتر از هدف اولیه سازمانی استفاده کرد. به بیان دیگر، بخش عظیمی از داده­های پژوهشی می­تواند در سایر موارد، چه برای تعریف طرح­های جدید و جلوگیری از تکرار و همپوشانی، و چه برای کاربرد در زمینه­های دیگر مورد استفاده قرار گیرد. بر این اساس، داده­های پژوهشی از ارزش افزوده بالایی برخوردارند.

چکیده هدف: یکی از شاخص­های پیشرفت جوامع پذیرش و اشاعه نوآوری­هاست. نوآوری، فرایندی است که طی آن افکار و روش‏های نوین، ‏خلق شده و یا توسعه می‏یابند. هدف اصلی از این مطالعه بررسی وضعیت جاری و ارزیابی کمی و کیفی پژوهش های اشاعه نوآوری با تحلیل ویژگی های مختلف آن با استفاده از روش های علم­سنجی است.
روش: این پژوهش با استفاده از روش پیمایشی با رویکرد علم­سنجی انجام شده است. 3180 پیشینه در دوره زمانی 1990 تا آگوست 2011 از پایگاه وب آو ساینس استخراج و تجزیه و تحلیل­های لازم روی آنها صورت گرفت.
یافته­ها: نتایج نشان داد که شاخص ضریب هم­نویسندگی از 204/0 در سال 1990 به 508/0 در سال 2011 رسیده است و میانگین کل ضریب هم­نویسندگی 378/0 است. با توجه به مقدار بحرانی در سطح اطمینان %95 (0177/0 >8578/0) می­توان گفت قاعده لوتکا در پژوهش حاضر نیز صدق می­کند. حوزه­های مدیریت با 796 مدرک (%25)، بازرگانی با 546 مدرک (%2/17) و اقتصاد با 428 مدرک (%5/13)، به ترتیب رتبه­های اول تا سوم را در انتشار پژوهش های اشاعه نوآوری به خود اختصاص داده­اند. از 81 کشور تولیدکننده مدارک در زمینه اشاعه نوآوری، کشور ایران با تولید (%2/0) 7 مدرک در رتبه 34 قرار دارد.
نتیجه­گیری: پژوهش حاضر نشان داد که همبستگی معنی­داری بین فراوانی تجمعی سالانه بروندادهای علمی و سال­های مورد مطالعه وجود دارد. با استفاده از معادله رگرسیون نماییR² پیش ­بینی می­شود که تعداد بروندادهای علمی با موضوع اشاعه نوآوری در تمام زمینه­های دانش بشری با سرعت بالایی در آینده رشد خواهد کرد. حتی می­توان برآورد کرد که فراوانی تجمعی بروندادهای علمی در این حوزه در سال 2015 دو برابر آن در سال 2006 خواهد شد. در نهایت با ترسیم نقشه علمی حوزه اشاعه نوآوری بر مبنای استناد جهانی (جی.سی.اس.) هشت خوشه علمی شناسایی و معرفی شدند.

چکیده هدف : شناسائی و رتبه بندی عوامل مؤثر در پیاده سازی مدیریت دانش در کتابخانه های دانشگاهی استان یزد می باشد.
روش: روش انجام پژوهش پیمایشی – تحلیلی و جامعه آن شامل تعداد 120 کتابدار شاغل در کتابخانه های دانشگاهی استان یزد در سال تحصیلی 93-1392می باشد که با استفاده از فرمول کوکران تعداد 92 نفر از آنها بصورت تصادفی و به عنوان نمونه انتخاب شدند. ابزار گردآوری داده، پرسش نامه محقق ساخته با مقیاس 5 درجه ای لیکرت بود. روایی صوری پرسشنامه توسط اساتید باتجربه تأیید و به منظور تأیید پایایی آن از آزمون ضریب آلفای کرونباخ(913/.) استفاده شد. تجزیه و تحلیل داده ها با استفاده از آمار استنباطی و به کمک نرم افزار آماری spss18 انجام گرفت، برای سنجش میزان تأثیر عوامل مؤثر در پیاده سازی مدیریت دانش از آزمون t تک نمونه ای و برای مشخص کردن اولویت تأثیرگذاری عوامل مذکور از آزمون فریدمن استفاده گردید.
یافته ها: از میان عوامل مؤثر در پیاده سازی مدیریت دانش، تنها دو عامل فرهنگ سازمانی و امکانات فناوری از وضعیت مناسبی برخوردار می باشند.
نتیجه گیری: نتایج بدست آمده با توجه به اهمیت و جایگاه ویژه کتابخانه های دانشگاهی در پیشبرد اهداف آموزشی و پژوهشی دانشگاهها و نقشی که مدیریت دانش در رسیدن به اهداف مذکور دارد، چندان مطلوب نمی باشد که این مسأله لزوم توجه و برنامه ریزی بیشتر  از سوی مسئولین را بیش از پیش آشکار می سازد.

چکیده هدف. انگیزۀ اصلی پژوهشگران از نوشتن این مقاله بیان وجود نوعی آشفتگی در کاربرد کلمه "افسانۀ عامیانه" در کتاب‌ها و مقالات مربوط به ادبیات و متون ادبی مربوط به ایران و ارائۀ تعریفی برای افسانۀ عامیانه است. ضرورت بحث درباره علل آشفتگی در کاربرد و بیان معانی مختلف واژة "افسانه" به این دلیل است که پژوهشگرانی که منابع ادبی را مورد بررسی قرار می­دهند با این مغالطه آشنا شوند و در پژوهشهای خویش، معنای واحدی از افسانه را به کار گیرند. اکنون با پژوهشگرانی مواجه هستیم که معنای درست "افسانه" و کاربرد آن را نمی­دانند. این پژوهش در پی آن است که معنای یکسانی را پس از مطالعه منابع مختلف مربوط به ادبیات،  ارائه دهد. روش: این بررسی به روش کتابخانه ای و با تکیه بر متون و منابع معتبر موجود و نیز در مشورت با اساتید اهل این حوزه صورت گرفته است. یافته ها و نتیجه گیری: مقالۀ حاضر مشتمل بر دو بخش است. در بخش نخست، پس از بیان انگیزۀ نگارش مقاله، به تعریف افسانه، پرداخته و پس از آن اشتباه‌های مکرر نویسندگان و مترجمان ایرانی در کاربرد کلمه افسانه به جای قصه و اسطوره بررسی و نمونه‌هایی از این به هم ریختگی در کاربرد این لغات به جای هم بیان می‌شود.‌ در بخش دوم پیشنهادهایی برای پرهیز از این اشتباه­­ها ذکر و ضمن ارائۀ چند پیشنهاد، تعریفی برای افسانۀ عامیانه پیشنهاد می­گردد.

چکیده هدف: هدف پژوهش حاضر شناسایی شاخص­ها و عوامل تأثیرگذار بر فرایند شکل­گیری وفاداری الکترونیکی کاربران سازمان اسناد و کتابخانه ملی جمهوری اسلامی ایران است. روش: روش پژوهش پیمایشی تحلیلی بوده و داده های آن به روش میدانی و با استفاده از پرسشنامه گردآوری شده است. جامعه آماری کاربران و اعضای سازمان اسناد و کتابخانه ملی جمهوری اسلامی ایران بودند که بر اساس حجم نمونه لازم برای تحلیل عاملی 120 نفر از آنها به روش نمونه گیری تصادفی ساده انتخاب شدند. روش های آماری مورد استفاده شامل تحلیل عاملی، تحلیل معادلات ساختاری، کولموگروف اسمیرنوف، t استیودنت و تحلیل واریانس بود. یافته­ها­: سه عامل اصلی مؤثر بر وفاداری الکترونیکی شامل رضایت الکترونیکی، اعتماد الکترونیکی و کیفیت الکترونیکی و همچنین شاخص­های مؤثر بر هر سه عامل شناسایی و تأیید شدند. شاخص دقت از میان شاخص­های مؤلفه کیفیت اطلاعات، شاخص پاسخ دهی از شاخص­های مؤلفه کیفیت خدمات و شاخص راهبری از شاخص­های مؤلفه کیفیت سیستم بیشترین بار عاملی و در نتیجه تأثیر مثبت را بر کیفیت الکترونیکی داشتند. رضایت الکترونیکی اثر بیشتری نسبت به عامل اعتماد الکترونیکی بر متغیر وابسته وفاداری الکترونیکی داشته است که این باعث افزایش اثر مؤلفه­های کیفیت اطلاعات، کیفیت خدمات و کیفیت سیستم بر متغیر وابسته وفاداری الکترونیکی شده است. نتیجه­گیری: شاخص های موجود در مدل پژوهش تأیید گردید و نتیجۀ مدل سازی معادلات ساختاری، حاکی از برازش مناسب مدل پژوهش بود.

چکیده هدف: هدف پژوهش حاضر آن است که با رویکرد تحلیل شبکة اجتماعی به بررسی شبکة هم­نویسندگی حوزة علوم اعصاب ایران در پایگاه وب آو ساینس در سال­های 1996- 2011 بپردازد. روش: پژوهش حاضر با استفاده از رویکرد تحلیل شبکة اجتماعی به بررسی ساختار شبکة هم­نویسندگی حوزة علوم اعصاب ایران در پایگاه وب آو ساینس در فاصلة سال­های 1996- 2011 پرداخته و سنجه­های مرکزیت این شبکه را جهت تفسیر بهتر روابط هم­نویسندگی پژوهشگران و شناسایی افراد مؤثر در این حوزه، به­دست ­آورد. یافته­ها: نتایج نشان داد تولیدات علمی ایران در حوزة علوم اعصاب روندی صعودی داشته و ضریب خوشه­بندی و چگالی شبکة هم­نویسندگی آن بالا است. این شبکه دارای یک خوشة اصلی متشکل از 21/78% کل شبکه است. همچنین، این حوزه بیشترین تبادلات و همکاری را با موضوعات داروسازی، روان­پزشکی، علوم­رفتاری، روان­شناسی، فیزیولوژی، جراحی، کودکان، و ارتوپدی داشته است. نتیجه­گیری: تأثیرگذارترین افراد شبکة مورد بررسی عبارتند از زرین دست، فاتحی، شجاع، دهپور و نویسندگان دو نقطة برشی شبکه نیز عبارتند از صحرائیان و امیرجمشیدی. در صورت ادامة همکاری، می­توان انتظار داشت در سال­های آینده این شبکه به یک شبکة جهان کوچک تبدیل شود.

چکیده