مطالعات کتابداری و علم اطلاعات

چکیده هدف: هدف از پژوهش حاضر، بررسی و پیشنهاد چارچوب معماری سازمانی اطلاعات دودف، از سوی مدیران و کارشناسان دانشگاه شیراز به‌منظور معماری سازمانی اطلاعات این دانشگاه و جلب توجه مدیران به مقوله معماری سازمانی به‌منظور ارتقای تعالی سازمان و بهره‌وری و برشمردن مزایای معماری سازمانی هست. روش‌شناسی: پژوهش حاضر با به‌کارگیری دو روش پیمایشی (مصاحبه حضوری) با مدیران و کارشناسان دانشگاه شیراز، در کلیه سطوح، (جهت گردآوری داده‌ها) و نیز بررسی اسنادی یا کتابخانه‌ای به‌منظور بررسی فرم‌ها و اسناد مربوط به فرایندهای دانشگاه انجام شد. یافته‌ها: هدف از انجام معماری سازمانی اطلاعات در دانشگاه شیراز دست یافتن به خروجی‌های معماری مطلوب در این سازمان است. که این فرآیند می‌تواند در کنار دیگر فرآیندهای اصلی سازمان قرار گرفته و به‌صورت پیوسته اجرا شود. به‌طورکلی این فرآیند شامل سه مرحله اصلی می‌باشد که عبارت‌اند از: 1- برنامه‌ریزی راهبردی فناوری اطلاعات 2- برنامه‌ریزی معماری سازمانی 3- اجرای معماری سازمانی. بر مبنای یافته‌های پژوهش و مصاحبه با کارشناسان و بررسی متون و اسناد و مدارک، چارچوب معماری اطلاعات دودف، مناسب‌ترین و بهترین گزینه برای معماری اطلاعات دانشگاه شیراز قلمداد گردید. نتیجه‌گیری: بررسی چارچوب معماری اطلاعات دودف و نتایج پژوهش نشان داد که معماری اطلاعات دودف، معماری مناسبی برای دانشگاه شیراز است. برای مدیریت معماری سازمانی اطلاعات مطلوب، دانشگاه شیراز نیاز دارد تا الگوبرداری و پیشنهاد جایگاه و تشکیلات در وضعیت مطلوب را ارائه دهد. به تدوین شرح مشاغل و شرایط احراز پست‌های سازمانی بپردازد و همچنین در مورد نحوه بلوغ سازمان تصمیم‌گیری بنماید.

چکیده هدف: این پژوهش با هدف مطالعه‌ی نقش کتابخانه‌های دانشگاه شهید چمران اهواز در توسعه‌ی پایدار استان خوزستان انجام شده
است. روش‌شناسی: این پژوهش از منظر هدف از نوع مطالعات کاربردی و توسعه­ای و از منظر روش جز مطالعات کیفی می‌باشد. در این پژوهش از روش پدیدار‌شناسی توصیفی کلایزری (Colaizzi) تبعیت شده است. مشارکت‌کنندگان در این پژوهش کلیه صاحب‌نظران و متخصصان و پژوهشگران حوزه توسعه پایدار استان خوزستان است که نمونه آماری به روش هدفمند (Purposeful Sampling) تا رسیدن به اشباع نظری (Data Saturation) ادامه یافته است و تعداد 10 نفر به‌عنوان نمونه آماری در پژوهش مشارکت داشتند و در فرایند مصاحبه عمیق قرار گرفته‌اند. یافته‌ها: تجزیه و تحلیل مصاحبه‌های انجام‌شده در رابطه با نقش کتابخانه­های دانشگاهی در توسعه پایدار استان خوزستان در قالب تحلیل مضمونی در سه سطح مضمون فراگیر، سازمان‌دهنده و پایه دسته‌بندی‌ شده است. نتایج تجزیه و تحلیل مصاحبه­ها 132 مضمون پایه را در 24 مضمون سازمان‌دهنده و 4 مضمون پایه شناسایی کرده است. نتیجه‌گیری: یافته‌های پژوهش نشان داد، کتابخانه­های دانشگاهی استان خوزستان از چهار  بعد اجتماعی، اقتصادی، فرهنگی و آموزشی و محیطی در توسعه پایدار تأثیر داشته است در نتیجه ضرورت دارد که کتابخانه­ها در راستای عملکرد بهتر در این زمینه به تغییر نقش کاربری کتابخانه به مراکز اشاعه اطلاعات و تبادل اندیشه‌ها بپردازند

چکیده هدف: هدف از این پژوهش، ارزیابی محتوا کتاب‌های درسی دوره‌ ابتدایی از نظر میزان توجه به مفاهیم اشتراک دانش است. روش‌شناسی: پژوهش حاضر، به لحاظ رویکرد، کمّی و به لحاظ هدف، از نوع کاربردی است. برای انجام این پژوهش از روش تحلیل محتوا استفاده شده است؛ واحد تحلیل صفحات (متن، تمرین، تصویر، پانویس) که با مطالعات، تصاویر، تمرین‌ها و فعالیت صورت گرفته است. ابتدا مفاهیم بدست آمده در اشتراک دانش (ضمنی و عینی) و گروهی و فردی جای گرفتند؛ ابزار جمع‌آوری داده‌ها شامل چک‌لیست محقق ‌ساخته است. جامعه پژوهش را کلیه کتاب‌های درسی دوره ابتدایی منتشره شامل 41 کتاب است و از نمونه‌گیری صرف‌نظر شده است. در کلیه کتاب‌های درسی مورد تحلیل، 946 مؤلفه شناسایی شد. سپس داده‌های گردآوری شده به کمک نرم افزار اکسل و با استفاده از شاخص‌های آمار توصیفی در فرایند تحلیلی آنتروپی شانون مورد بررسی قرار گرفت. یافته‌ها: نتایج نشان داد که مؤلفه فعالیت گروهی (دانش ضمنی) بیش‌ترین میزان فراوانی را به خود اختصاص داده و کمترین میزان مؤلفه مربوط به مؤلفه هنر و سرگرمی (ضمنی) است. همچنین در بین کتاب‌های درسی، کتاب علوم تجربی بیشتر از سایر کتاب‌ها به مفاهیم اشتراک دانش توجه شده است. در بین کتاب های درسی، داده‌های بهنجار شده برحسب کتاب­ها، بیشترین ضریب اهمیت از بین دروس مختلف دوره ابتدایی مربوط به کتاب فارسی است و برای بهبود وضعیت اشتراک دانش و دستیابی به اهداف راهکارهایی ارائه گردید. نتیجه‌گیری: نتایج پژوهش نشان می‌دهد که میزان توجه به مؤلفه‌های اشتراک دانش در کتاب‌های درسی دوره ابتدایی متوازن نیست و پایه ششم بیشترین میزان توجه را به خود اختصاص داده است. همچنین، کتاب‌های علوم تجربی، فارسی و کار و فناوری بیشترین اهمیت را در زمینه اشتراک دانش دارند. اگرچه اشتراک دانش ضمنی در کتاب‌های درسی برجسته است و به رشد مهارت‌های دانش‌آموزان کمک می‌کند، اما تبدیل آن به دانش عینی به‌عنوان چالشی مهم باقی مانده است. برای بهبود این وضعیت، لازم است دفتر تألیف کتاب‌های درسی به توزیع متوازن مؤلفه‌های اشتراک دانش در تمام پایه‌ها توجه کند، معلمان از روش‌های تدریس فعال استفاده نمایند و مدارس بستر مناسبی برای تقویت تعاملات دانش‌آموزان و تبدیل دانش ضمنی به عینی فراهم آورند. این اقدامات می‌تواند دانش‌آموزان را برای مشارکت مؤثر در سازمان‌های دانش‌بنیان در آینده آماده کند.

چکیده هدف: هدف از این مطالعه بررسی تأثیر سهولت و سودمندی درک‌شده از خرید آنلاین با نقش میانجی ارزش درک‌شده آنلاین بر رفتار خرید آنلاین در بین مشتریان کتاب‌فروشی‌های آنلاین و کتابخانه‌های دیجیتال است. روش‌شناسی: جامعه آماری پژوهش شامل مشتریان کتاب‌فروشی‌های آنلاین و کتابخانه‌های دیجیتال در ایران است که حداقل یک‌بار تجربه خرید اینترنتی کتاب را داشتند (کتاب فیزیکی و دیجیتالی). این پژوهش از مطالعات کمی و فرضیه‌ای-استنتاجی است. برای نمونه‌گیری در این مطالعه، از روش نمونه‌گیری تصادفی استفاده شده است. گردآوری داده‌ها به شیوه میدانی به وسیله پرسش‌نامه انجام گرفته است. از روش مدل‌سازی معادلات ساختاری برای بررسی روابط بین متغیرها استفاده شده است که از نرم‌افزارهای SPSS24 و Amos24 بهره گرفته شد. یافته‌ها: نتایج این مطالعه نشان‌ داد که اثرات مستقیم سهولت، سودمندی و ارزش درک‌شده آنلاین بر رفتار خرید آنلاین مشتریان کتاب‌فروشی‌های آنلاین و کتابخانه‌های دیجیتال معنادار است. درنهایت، نقش میانجی ارزش درک‌شده آنلاین در بین متغیرهای سهولت، سودمندی و رفتار خرید آنلاین مشتریان کتاب معنادار و قابل ‌توجه بود. نتیجه‌گیری: این مطالعه نشان می‌دهد که سهولت درک‌شده و سودمندی درک‌شده از خرید آنلاین دو عامل کلیدی در پیش‌بینی رفتار خرید آنلاین هستند که در این میان، ارزش درک‌شده آنلاین عاملی مهم برای شناسایی بهتر این اثر در رفتار آنلاین مشتریان کتاب‌فروشی‌های آنلاین و کتابخانه‌های دیجیتال است. از این‌رو، این پژوهش علاوه بر ارائه مدلی جدید، به افزایش ادبیات رفتار مصرف‌کننده در زمینه خدمات کتابخانه دیجیتال و فروش آنلاین کتاب کمک کرده و پیشنهادات کاربردی در این موضوع ارائه می‌کند.

چکیده چکیده

هدف: منظور ارائه الگوی رفتار اشتراک گذاری دانش است.

روش: روش کلی پژوهش آمیخته است. روش کیفی، تحلیل مضمون مؤلفه‌های اصلی و فرعی نظریه رفتار برنامه ریزی شده و تبادل اجتماعی هومنز است که در مقالات علمی و پژوهشی منتشر شده در بازه سال‌های 2000 تا 2024 میلادی در پایگاه‌های اطلاع رسانی آنلاین نمایه شده بودند. روش گردآوری منابع داده‌ها، نمودار جریانی پریزما بود.

روش کمی، پیمایشی تحلیلی، ابزار گردآوری داده‌ها پرسشنامه محقق ساخته است. جامعه آماری پرستاران دانشگاه علوم پزشکی کرمانشاه است. حجم نمونه مطابق قواعد 5Q<n<15Q معادلات ساختاری، 280 نفر تعیین، روش نمونه‌گیری سهمیه‌ای- تصادفی ساده است. فرضیه‌های پژوهش با ‌آزمون معادلات ساختاری نرم افزار PLS ورژن 24 تحلیل گردید. روایی گویه‌ها پرسشنامه با استفاده چک لیست سیاهه وارسی ‌CVI و CVR بین 34 نفر از اساتید و متخصصان علم اطلاعات و دانش شناسی، 84 و 69درصد تأیید شد. . پایایی به روش آلفای‌کرونباخ .0.894 بود.



یافته ها: در بخش کیفی 9 مؤلفه اصلی نگرش، پاداش، منافع متقابل، شهرت و هنجارهای ذهنی، کنترل‌رفتاری، قصد، ریسک و ابزارهای اشتراک دانش شناسایی شدند. در آمار توصیفی از دید پرستاران نگرش، پاداش، منافع متقابل، شهرت و هنجارهای ذهنی با میانگین بالاتر از حد متوسط بر رفتار اشتراک دانش مؤثر بودند. در آمار استنباطی، صرفاً نگرش، کنترل‌رفتاری و پاداش بر رفتار اشتراک دانش اثر معنی‌داری داشتند .



نتیجه گیری: مؤلفه‌های نگرش، کنترل‌رفتاری، پاداش، منافع متقابل، شهرت و هنجارهای ذهنی در الگوی رفتار اشتراک دانش پرستاران مؤثر بودند.

کلیدواژه‌ها: نظریه رفتار برنامه ریزی شده آجزن، نظریه تبادل اجتماعی هومنز، پرستاران، دانشگاه علوم پزشکی کرمانشاه

چکیده هدف: مطالعه یک فرایند فکری با شرایط و اصول خاص خود است. منظور از شرایط مطالعه مواردی است که دانستن، اعمال یا ارائه آنها می‌تواند به خواندن مفیدتر و کارآمدتر منجر شود. خواندن مؤثر به دو عامل بستگی دارد. علاقه به خواندن مطالب و استفاده ماهرانه از فنون خواندن. هدف پژوهش حاضر شناسایی فاکتورهای مؤثر در ترغیب انگیزه مطالعه دانش‌آموزان بر اساس سنجش علمی و شاخص مرکزیت در مقالات وب سایت وب آو ساینس از سال 1983 تا 2021 بود. روش‌شناسی: این پژوهش از نوع تحقیقات توصیفی-تحلیلی، مقطعی و علم سنجی است. جامعه آماری مورد مطالعه 282 مقاله منتشر شده در مورد انگیزه‌های مطالعه در وب سایت وب آو ساینس از سال 1983 تا 2021 بود. یافته‌ها: در پژوهش حاضر، 282 مقاله بر اساس انگیزه‌های مطالعه به 6 خوشه تقسیم شدند. ایالات متحده آمریکا، آلمان، انگلستان و استرالیا بیشترین مقالات را در مورد انگیزه مطالعه داشتند. به علاوه، افرادی مانند ‌Guther، Moeller، Schefle، Gutherie  و Wigfield بیشترین تأثیر را در تولید مقالاتی در زمینه انگیزه خواندن در نوجوانان داشتند. براساس نتایج این مطالعه مقالات منتشر شده در مرکز داده وب آو ساینس به 6 خوشه تقسیم شدند. نتیجه‌گیری: براساس نتایج پژوهش عوامل متعددی در انگیزه مطالعه نقش داشتند که می‌توان به نقش بزرگسالان (مانند والدین، مربیان مهدکودک و معلمان)، آموزش، درک مطلب پس از خواندن، داشتن راهبرد برای مطالعه، استقلال فردی، خودتنظیمی، هدف‌مندی و نیاز، سواد بوده است. در مجموع، یافته‌ها نشان می‌دهد که انگیزه‌های بیرونی همچون حمایت والدین، آموزش معلمان و دسترسی به منابع اطلاعاتی، پیش‌نیاز تبدیل به انگیزه‌های درونی پایدار محسوب می‌شوند. یشنهاد می‌شود نظام آموزشی با بهره‌گیری از روش‌های نوین تدریس، تقویت کتابخانه‌های مدارس و آموزش مهارت‌های جستجوی اطلاعات، زمینه را برای تبدیل انگیزه‌های بیرونی به انگیزه‌های درونی فراهم کند. این امر می‌تواند به پرورش استقلال یادگیری و ارتقای کیفیت تحصیلی منجر شود.