مطالعات کتابداری و علم اطلاعات

چکیده هدف: هدف از انجام این پژوهش بررسی نقش مدل‎سازی در حوزه رفتار اطلاعاتی است. روش/ رویکرد پژوهش: روش انجام این پژوهش مطالعه کتابخانه‎ای- سندی است. یافته‌ها: یافته‏های این پژوهش نشان داد که مدل‏سازی در حوزه رفتار اطلاعاتی به درک این‏که اطلاع‎یابی چه‎وقت، چرا و چگونه رخ می‎دهد، می‎انجامد. مدل‏سازی رفتار کاربران همچنین می‎تواند به عنوان ابزاری کمکی برای مدیریت اطلاعات، ارزیابی و یا بهبود سازماندهی و بازیابی اطلاعات و درک روابط بین رفتارهای متعدد کاربران به کار رود. نتیجه‌گیری: مدل‏ها در توصیف و پیش‏بینی پدیده‏ها بسیار مفید هستند و از آن‏ها می‏توان برای شناسایی موضوعات پیچیده‏ای چون رفتار اطلاعاتی انسان استفاده کرد. به سبب قدرت بازنمایی، ویژگی‏های کالبدشناسی و توانایی در ارتباط دادن بین نظریه‏های علمی و دنیای واقعی، می‏توانند به عنوان یک عنصر قدرتمند در فرایند پژوهش‎های رفتار اطلاعاتی عمل کنند.

چکیده هدف:  هدف مقاله حاضر، بررسی عوامل هنجاری و سازمانی مؤثر بر میزان تولید علمی اعضای هیأت علمی دانشگاه شهید چمران اهواز  می­باشد_.
روش: روش پژوهش، به صورت پیمایشی و ابزار جمع آوری اطلاعات، پرسشنامه بوده است. جامعه آماری تحقیق شامل کلیه اعضای هیأت علمی دانشگاه شهید چمران اهواز  بوده که حجم نمونه براساس فرمول کوکران 224 نفر  به شیوه نمونه گیری طبقه بندی شده تعیین شدند.
یافته­ها:  نتایج پژوهش نشان می­دهد که بین متغیرهای مستقل (میزان پایبندی به هنجارهای علمی، ارتباطات علمی، فرهنگ سازمانی دانشگاه، جو گروه آموزشی، منابع و امکانات دانشگاه) و متغیر وابسته(میزان تولید علمی) رابطه مثبت و معناداری وجود دارد، اما بین متغیر نظام پاداش و میزان تولید علمی اعضای هیأت علمی رابطه معناداری وجود ندارد.
نتیجه­گیری: نتایج حاصل از رگرسیون نشان می­دهد که متغیرهای ارتباطات علمی و جو گروه آموزشی و میزان تدریس در دوره دکتری معنادار بوده اند و در مجموع 31 درصد از تغییرات مربوط به میزان تولید علمی اعضای هیأت علمی را تبیین می کنند.

چکیده هدف: در این پژوهش، با روش جدیدی به نام طیف سنجی سال انتشار مآخذ، مهم­ترین آثار تاریخی در حوزه روش پژوهش با رویکردی علمی،موردبررسی و تحلیل قرارگرفته است. روش: این پژوهش از نوع مطالعات علم سنجی می­باشد. داده­های اولیه این پژوهش از وبگاه علوم استخراج گشته­اند. به همین منظور، ارجاعات استفاده­شده در کلیه مقالاتی که در مجلات هستۀ روش پژوهش از سال 1980 تا 2014 به چاپ رسیده­اند موردبررسی قرار گرفت. داده­های اصلاح شده با استفاده از برنامه نرم افزاری مختص RPYS مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفت. یافته ­ها: توزیع تعداد مآخذ موجود در رکوردهای حوزۀ روش پژوهش بر اساس سال انتشار آن­ها نشان می­دهد در بازۀ زمانی 1900 تا 1980، این حوزه شاهد نُه جهش مهم بوده است که به ترتیب در سال­های 1910، 1927، 1934، 1938، 1951، 1960، 1965، 1967، و 1979 روی داده است.یافته­های پژوهش، از تأثیرپذیری قابل­ملاحظه سیر تاریخی مباحث روش پژوهش از مطالعات حوزه روانشناسی (به ویژه،کاربرد آمار در علم روان­شناسی) حکایت دارد. نتیجه ­گیری: نتایج حاکی از آن است که سهم مقالات از کل منابع پرارجاعِ معرفی­شده، 12 به 7 (12 عنوان مقاله، 7 عنوان کتاب) است که این می­تواند به منزله آن باشد که تأثیرگذاری مقالات در شکل­گیری خاستگاه تاریخی مباحث روش پژوهش، به مراتب بیش از کتاب بوده است.

چکیده هدف: هدف پژوهش حاضر شناسایی موانع و راه‌کارهای تسهیم‌دانش در بین شرکت‌های فعال در پارک علم‌و‌فناوری خوزستان بوده است.
 روش شناسی: این پژوهش از نظر هدف کاربردی و از نظر گردآوری اطلاعات در دسته پژوهش‌های آمیخته قرار می‌گیرد. جامعه‌ی آماری پژوهش کلیه‌‌ی مدیران و معاونان شرکت‌های فعال در پارک علم‌و‌فناوری خوزستان می‌باشد که با استفاده از فرمول کوکران و روش نمونه‌گیری تصادفی ساده تعداد 144 نفر به‌عنوان نمونه انتخاب گردیده‌اند. ابزار گردآوری اطلاعات در بخش کمی، پرسشنامه‌ی محقق ساخته می باشد که برای تعیین پایایی، از روش آلفای‌کرونباخ (921/0)؛ و برای بررسی روایی، از روایی صوری‌و‌محتوایی استفاده شده است. ابزار پژوهش در بخش کیفی مصاحبه‌ی نیمه‌ساختار یافته بر اساس نتایج بخش کمی پژوهش می‌باشد.
 یافته‌ها و نتیجه‌گیری: از میان مولفه‌های مورد مطالعه با توجه به نقطه برش‌های تعیین شده، عوامل‌تکنولوژیکی پایین‌تر از متوسط و عوامل‌فرهنگی، ساختاری و فردی، در حد متوسط می‌باشند. لذا در این راستا، برای افزایش تسهیم‌دانش در پارک، راه‌کارهایی کاربردی نظیر: تشویق رفتارهای تسهیم دانش شرکت‌ها، برگزاری کارگاه‌های آموزشی‌در رابطه با تسهیم‌دانش و مزایای آن، گرفتن پروژه‌های بزرگ و تقسیم کار تخصصی بین شرکت‌ها  و... پیشنهاد گردید.

چکیده هدف: برای سیاستگذاری در علم و فناوری به مطالعات کلان نگر در حوزه تولیدات علمی در سطح ملی نیاز است. بیشترین مطالعات موجود، مربوط به تولیدات ایرانیان در پایگاه‌های خارجی است. از این رو، هدف اصلی پژوهش حاضر، مطالعه کلان نگر رشد مقالات و نویسندگان در نشریات علمی حوزه فنی و مهندسی ایران است. روش: روش پژوهش پیمایشی-توصیفی است و در آن از روش‌های علم سنجی استفاده شده است. جامعه پژوهش، تعداد 9296 مقاله  از 332 نشریه حوزه فنی و مهندسی ایران در بازه زمانی 1380-1389 است. داده­ها با استفاده از پایگاه های استنادی علوم جهان اسلام، مگ ایران و آرشیو الکترونیکی نشریات به روش سرشماری گردآوری شده است. یافته‌ها: یافته‌ها نشان داد که هم رشد تولید مقالات و  هم تعداد نویسندگان در نشریات حوزه فنی و مهندسی ایران  از رابطه نمایی مثبت تبعیت کرده است به گونه‌ای که در این حوزه، تعداد مقالات تولیدی هر سال نسبت به مقالات تولید شده سال قبل از خود 183/1 برابر شده و همین طور، این ضریب رشد برای نویسندگان 191/1 در سال است. یافته دیگر نشان داد که بین تعداد نویسندگان و تعداد مقالات طی سال‌های مختلف رابطه خطی مثبت وجود دارد اما رابطه محسوسی بین رشد تعداد نویسندگان و میانگین هم نویسندگی وجود ندارد. نتیجه گیری: رشد نمایی تعداد مقالات و نویسندگان منطبق بر مطالعات و نظریات قبلی مانند پرایس است. رشد تعداد نویسندگان منجر به بالا رفتن تعداد مقالات شده است اما تعداد نویسندگان نسبت به هر مقاله را  افزایش نداده است.

چکیده هدف: هدف پژوهش، بررسی آمادگی سازمانی برای استقرار نظام­آراستگی در کتابخانه­های وابسته به دانشگاه علوم پزشکی جندی شاپور اهواز می باشد.
 روش: روش پژوهش از نوع توصیفی پیمایشی انجام شد. جامعه آماری شامل کتابداران شاغل در کتابخانه­های مورد بررسی (47 نفر) بودند. ابزار جمع­آوری اطلاعات بر پایه پرسشنامه محقق ساخته بود. تحلیل داده‌ها با استفاده از آمار توصیفی و تحلیلی و از نرم­افزار SPSS انجام شد.
یافته­ ها: یافته‌ها نشان داد، در بین عامل آمادگی سازمانی، متغیر اثرگذار فردی با بالاترین میانگین 19/18 و متغیر اثرگذار سیستمی با میانگین 15/15 کمترین میزان آمادگی را داشتند. همچنین در بین عامل نظام­آراستگی، متغیر نظم و ترتیب و آراستگی با بالاترین میانگین 79/18و متغیر انضباط و فرهنگ­سازی با میانگین 60/13 کمترین میزان آمادگی را داشتند.
نتیجه­ گیری: میزان آمادگی سازمانی کتابخانه­های وابسته به دانشگاه علوم پزشکی جندی شاپور اهواز جهت استقرار نظام­آراستگی سازمانی در وضعیت نسبتاً مطلوبی می­باشد و می­توان آن را اجرا کرد.