دوره و شماره: دوره 17، شماره 4، زمستان 1404 
علمی پژوهشی مدیریت دانش

تأثیر رهبری دانشی بر عملکرد سازمانی با میانجی‌گری پنهان‌سازی دانش و تعدیل‌گری فاصلۀ قدرت

صفحه 1-20

https://doi.org/10.22055/slis.2026.52538.2022

سحر تیموری، احسان گرایی، داود میرزایی فر

چکیده هدف: هدف از این پژوهش بررسی تأثیر رهبری دانشی بر عملکرد سازمانی با میانجی‌گری پنهان‌سازی دانش و تعدیل‌گری فاصله‌ی قدرت در دانشگاه لرستان است.

روش‌شناسی: در این پژوهش از روش توصیفی - همبستگی از نوع معادلات ساختاری استفاده‌شده است. جامعه آماری پژوهش را شامل 383 کارمند دانشگاه لرستان است. از میان‌ آن‌ها به روش نمونه‌گیری تصادفی طبقه‌ای ۱۸۱ نفر انتخاب شد. گردآوری داده‌ها با پرسشنامه انجام شد. تجزیه و تحلیل داده‌ها با نرم‌افزارهای SPSS و SmartPLS انجام شد.

یافته‌ها: تحلیل داده‌ها نشان داد که رهبری دانشی تأثیر معنادار مستقیمی بر عملکرد سازمانی دارد (β=0.498, t=6.863, P-Value≤0.05). براساس ضریب مسیر، می‌توان گفت که با افزایش یک واحد انحراف معیار در رهبری دانشی، عملکرد سازمانی به اندازۀ 0.498 انحراف معیار افزایش می‌یابد. رهبری دانشی تأثیر معنادار معکوسی بر پنهان‌سازی دانش دارد (β=-0.305, t=2.728, P-Value≤0.05). با توجه به همبستگی منفی میان دو متغیر، می‌توان گفت که با افزایش یک واحد انحراف معیار در رهبری دانشی، عملکرد سازمانی به اندازۀ 0.305 -انحراف معیار کاهش می‌یابد. پنهان‌سازی دانش تأثیر معنادار معکوسی بر عملکرد سازمانی (β=-0.249, t=3.113, P-Value≤0.05) دارد. فاصلۀ قدرت تأثیر معنادار مستقیمی بر پنهان‌سازی دانش دارد (β=0.322, t=3.466, P-Value≤0.05).

نتیجه‌گیری: نتایج آزمون سوبل نشان داد که پنهان‌سازی دانش نقش میانجی را در رابطۀ میان رهبری دانشی و عملکرد سازمانی ایفا می‌کند. با این‌وجود، نقش تعدیل‌گری فاصلۀ قدرت در رابطۀ بین رهبری دانشی و پنهان سازی دانش تأیید نشد.

علمی پژوهشی مدیریت دانش

تأثیر عوامل سازمانی مؤثر بر آگاهی از امنیت سایبری با نقش میانجی‌گری نگرش به اشتراک‌گذاری دانش امنیت اطلاعات

صفحه 21-45

https://doi.org/10.22055/slis.2026.47681.1971

سیروس عزیزیان، فرشاد پرهام نیا

چکیده هدف: بررسی عوامل سازمانی موثر بر آگاهی از امنیت سایبری با نقش میانجی‌گری نگرش به اشتراک گذاری دانش امنیت اطلاعات کارکنان شعب بانک‌های کشاورزی شهر کرمانشاه بود. روش‌شناسی: روش پژوهش حاضر از نظر هدف، کاربردی و از نوع توصیفی- پیمایشی است. حجم نمونه برابر با 126 نفر از کارکنان بودند. ابزارگردآوری داده‌ها با استفاده از پرسشنامه و در قالب پنج متغیر شامل فرهنگ سازمانی، خط و مشی سازمانی و پشتیبانی و آموزش به عنوان متغیرهای مستقل و متغیر نگرش به اشتراک‌گذاری دانش امنیت اطلاعات و آگاهی از امنیت سایبری به عنوان متغیرهای وابسته میانجی و ملاک بود. جهت تحلیل داده‌ها از نرم‌افزار SPSS و روش حداقل مربعات جزئی با نرم‌افزار Smart-PLS استفاده گردید. یافته‌ها: یافته های پژوهش نشان داد که فرهنگ سازمانی اثر معناداری بر متغیر نگرش به اشتراک گذاری دانش امنیت اطلاعات نداشت. اما خط و مشی سازمانی و پشتیبانی سازمانی اثر معناداری بر متغیر نگرش به اشتراک گذاری دانش امنیت اطلاعات داشتند. همچنین متغیرهای خط و مشی سازمانی و پشتیبانی سازمانی با میانجی‌گری بر نگرش به اشتراک گذاری دانش امنیت اطلاعات و بر آگاهی از امنیت سایبری اثر معناداری داشت (P<0.5). اما متغیر فرهنگ سازمانی با میانجی‌گری بر نگرش به اشتراک گذاری دانش امنیت اطلاعات و بر آگاهی از امینت سایبری اثر معناداری نداشت (P>0.5). نتیجه‌گیری: به طورکلی سازمان‌ها جهت تقویت آگاهی از امینت سایبری نیازمند برنامه‌ریزی و آموزش‌های لازم به منظور تدوین سیاست‌های امنیت سایبری می‌باشند. همچنین ضرورت دارد که به متغیرهای خط و مشی سازمانی، پشتیبانی و آموزش سازمانی و اشتراک گذاری دانش امنیت اطلاعات توجه ویژه ای داشته باشند.

علمی پژوهشی رفتار اطلاع یابی

تاثیر پیچیدگی ادراک شده سیستم اطلاعاتی بر عملکرد کاربران با نقش میانجی دفعات استفاده

صفحه 46-64

https://doi.org/10.22055/slis.2026.51439.2009

مهدی حردانی، محمدرضا فرهادپور

چکیده هدف: هدف کلی این پژوهش تعیین تأثیر پیچیدگی ادراک شده فناوری اطلاعات بر عملکرد کاربران دانشگاه شهید چمران اهواز با نقش میانجی دفعات استفاده از سیستم‌های اطلاعاتی است. روش: با توجه به این که مطالعه حاضر به دنبال بررسی روابط بین متغیرهای مستقل، وابسته و میانجی می‌باشد، به لحاظ هدف در زمره تحقیقات کاربردی قرار دارد. از نظر روش نیز در زمره تحقیقات پیمایشی با رویکرد علی – همبستگی قرار دارد. جامعه آماری پژوهش کلیه کاربران سیستم‌های اطلاعاتی بالغ بر 1503 نفر بودند. با در نظر گرفتن 15 نمونه به ازای هر گویه نمونه آماری این مطالعه 420 نفر به روش نمونه در دسترس انتخاب شد و تعداد 286 پرسشنامه تکمیل شد و مبنای تجزیه و تحلیل با نرم افزار اسمارت پی.ال.اس. قرار گرفت. یافته‌ها: نتایج نشان داد که پیچیدگی ادراک‌شده فناوری اطلاعات تأثیر منفی و معناداری بر عملکرد کاربران دارد (عدد معنی داری مسیر مابین دو متغیر برابر (93/3) و بزرگتر از 96/1 و ضریب معناداری z مسیر میان دو متغیر پنهان (221/0-)). ضمن این که، پیچیدگی ادراک شده فناوری اطلاعات بر دفعات استفاده از سیستم‌های اطلاعاتی دانشگاه شهید چمران اهواز تأثیر منفی و معناداری دارد (533/0-=β). هم­چنین دفعات استفاده از سیستم‌های اطلاعاتی بر عملکرد کاربران تأثیر مثبت و معناداری دارد(511/0=β). نهایتا، پیچیدگی ادراک شده فناوری اطلاعات به‌صورت غیرمستقیم از طریق دفعات استفاده از سیستم‌های اطلاعاتی بر عملکرد کاربران دانشگاه شهید چمران اهواز تأثیر منفی و معنی‌داری دارد (مقدار t-value برآورد شده (34/7) در سطح کمتر از 05/0 معنادار و از مقدار بحرانی 96/1 بیشتر است. نتیجه‌گیری: با افزایش پیچیدگی ادراک‌شده فناوری اطلاعات، دفعات استفاده از سیستم‌های اطلاعاتی و عملکرد کاربران کاهش می‌یابد. همچنین، دفعات استفاده از سیستم‌های اطلاعاتی در رابطه بین پیچیدگی ادراک‌شده فناوری اطلاعات و عملکرد کاربران نقش میانجی دارد.

علمی پژوهشی اطلاعات و کتابداری سلامت

تأثیر پیامک‌درمانی بر بهزیستی روانشناختی دانشجویان دانشگاه علوم پزشکی اصفهان

صفحه 65-76

https://doi.org/10.22055/slis.2026.50864.2001

نیره‌السادات سلیمانزاده نجفی، راحله سموعی، فیروزه زارع فراشبندی

چکیده هدف: کلمات بر ذهن افراد تأثیرگذار هستند. در روش پیامک‌درمانی سعی بر آن است تا با استفاده از پیام‌های هدفمند، مثبت و قدرت کلمات بر ذهن فرد تأثیر گذاشته و ذهن را به صورت هدفمند و برنامه­ریزی شده برای حل یک مشکل خاص توانمند ساخت یا توان فعلی آن را بهبود بخشید. هدف از پژوهش حاضر، تعیین تأثیر پیامک‌درمانی بر بهزیستی روانشناختی دانشجویان دانشگاه علوم پزشکی اصفهان است.
روش: پژوهش حاضر از نوع کاربردی مداخله‌ای است که به روش نیمه تجربی (پیش‌آزمون- پس‌آزمون با گروه کنترل) انجام شد. جامعه پژوهش، دانشجویان دانشگاه علوم پزشکی اصفهان بودند. نمونه به صورت تصادفی از طریق روش تصادفی­سازی بلوکی تعیین شد (گروه آزمون 60 نفر و گروه شاهد 68 نفر). ابزار گردآوری اطلاعات پرسشنامه استاندارد بهزیستی روانشناختی ریف بود. نوع آمار توصیفی استنباطی است و داده‌ها با استفاده از نرم‌افزار SPSS20 تحلیل شدند.
یافته‌ها:یافته­ها نشان داد که فرضیه اصلی پژوهش مورد تأیید قرار نگرفته بنابراین پیامک‌درمانی بر بهزیستی روانشناختی دانشجویان دانشگاه علوم پزشکی اصفهان تأثیر مثبت و معناداری نداشته است 0.05)< p).
نتیجه‌گیری: باتوجه به عدم تأثیر معنادار پیامک‌درمانی بر سطح بهزیستی روانشناختی دانشجویان دانشگاه علوم پزشکی اصفهان پیشنهاد می‌شود دوره‌های آموزشی متناوب جهت توانمندسازی آنان برگزار شود.

علمی پژوهشی شماره انگلیسی

خوشه‌بندی منابع دیجیتالی در راستای مجموعه‌گستری و بهبود خدمات آرشیو و کتابخانه دیجیتالی

صفحه 77-95

https://doi.org/10.22055/slis.2024.40034.1874

شهناز خادمی زاده، فائزه السادات طباطبایی امیری، محمدرضا نصیری

چکیده هدف:پژوهش حاضربدنبال این هدف است که باتوجه به موضوعات مورد جستجوی کاربران،انواع مختلف منابع دیجیتالی اعم کتابخانه درموضوعات متنوع راخوشه‌بندی نمایدتاگامی درجهت بهبودمجموعه‌سازی ومجموعه‌گستری وبهبود کیفیت خدمات کتابخانه دیجیتالی برداشته شود.

روش‌شناسی:پژوهش یک مطالعه تحلیلی ازنوع مقطعی بودکه درطول دوره 10ساله‌ی راه‌اندازی کتابخانه دیجیتالی آیت‌الله العظمی بروجردی درقم از سال1390 تاسال 1400 صورت پذیرفت.جامعه آماری،داده‌های10ساله‌ی مربوط به کتابخانه دیجیتالی استخراج شده در مردادماه1400 از نرم‌افزار نوسا است که پایگاه‌های کتابخانه SQL بوده و داده‌های استخراج شده به فرمت CSV تبدیل شدند. تکنیک‌داده‌کاوی قوانین انجمنی (الگوریتم Apriori) به منظور تعیین وابستگی منابع اطلاعاتی موردجستجوی کاربران در گروه‌های مختلف موضوعی،مورداستفاده قرارگرفت.پس ازاستخراج داده‌ها،آماده‌سازی وپاکسازی داده‌ها انجام شد.برای خوشه‌بندی و قوانین انجمنی ازنرم‌افزار مدلر نسخه18 و برای رسم نمودارهای شبکه‌ای،داده‌ها تبدیل به ماتریس شده و ازکتابخانه bibliometrix درنرم‌افزارR استفاده شد.

یافته‌ها:براساس استفاده کاربران ازموضوعات مختلف منابع در پایگاه‌های کتابخانه دیجیتالی،دوخوشه استخراج شده که خوشه1حدود 56 درصد و خوشه2 حدود 44 درصدداده‌ها را پوشش می‌دهند. درخوشه1، موضوعات فقه،اصول،دعا،ادبیات،طب،عرفان،تاریخ،اخلاق وعلوم بیشتر استفاده شده است. درخوشه2نیز، موضوعات کلام،حدیث،نحو،فلسفه،منطق،شعر،نجوم،ادعیه،تفسیرومتفرقه بیشترمورداستفاده واقع شده‌اند.یافته دیگر اینکه بیشترین میزان وقوع همزمان جستجو توسط کاربران مربوط به موضوع فقه باموضوعات منطق،اخلاق،وطب است.بعلاوه، زمانی که یک فرد درابتدا موضوع فقه راجستجوکرده،پس از آن،به احتمال 55درصد موضوع طب را نیزمورد مداقه قرارداده است.

نتیجه‌گیری: این مطالعه فرصت مناسبی را برای مدیران فراهم می‌آورد تا با شناسایی وشناخت جامعه کاربری،هماهنگی میان برنامه‌ریزی‌های مؤثر وتصمیم‌گیری‌های استراتژیک رابا نیازهای واقعی کاربران شکل داده وزمینه بهره‌مندی حداکثری ازمنابع منحصر بفرد اطلاعاتی این کتابخانه رادرسطح ملی و بین‌المللی فراهم آورند.ازاین‌رو،یافته‌های پژوهش علاوه براینکه لزوم توجه بیشتر مدیران کتابخانه درمجموعه‌سازی و تلاش در جهت دیجیتال‌سازی بیشتر منابع مربوط به حوزه‌های موضوعی مذکور را نمایان می‌سازد، می‌تواند در ارائه سیستم‌های توصیه‌گر در کتابخانه، مفید واقع شود.

علمی پژوهشی کتابخانه های عمومی

اثر پرسه‌زنی اینترنتی بر عملکرد شغلی کتابداران؛ نقش میانجی نگرش شغلی کارمندان و نقش تعدیل‌گر وجدان کاری

صفحه 96-114

https://doi.org/10.22055/slis.2026.52168.2017

علیرضا عقیقی، راضیه بیگلری

چکیده هدف: این پژوهش با هدف بررسی تأثیر پرسه‌زنی اینترنتی و عملکرد شغلی کارکنان از طریق نگرش شغلی کارکنان به‌عنوان میانجی، و وجدان کاری به‌عنوان تعدیل‌کننده بود.

روش‌شناسی: این تحقیق از لحاظ هدف کاربردی و از نظر روش گردآوری داده‌ها از نوع پیماشی است. جامعه آماری شامل کلیه کتابداران، کتابخانه‌های استان همدان بوده که براساس جدول مورگان، 220 نفر از آن‌ها به‌طور تصادفی به‌عنوان نمونه انتخاب شدند. پس از بررسی داده‌ها، ۲17 نفر از شرکت‌کنندگان به‌عنوان نمونه نهایی انتخاب شدند. ابزارهای مورد استفاده در این پژوهش شامل پرسش‌نامه‌های بود. داده‌ها با استفاده از نرم‌افزار AMOS و SPSS ورژن 24 تحلیل شدند.

یافته‌ها: یافته‌ها نشان می‌دهد که پرسه‌زنی اینترنتی بر عملکرد شغلی کارکنان تأثیر منفی و معنی‌داری دارد و نگرش شغلی کارمند نقش واسطه‌ای بین پرسه‌زنی اینترنتی و عملکرد شغلی کارکنان است. نتایج این مطالعه همچنین نشان داد که وجدان‌کاری رابطه بین پرسه‌زنی اینترنتی و نگرش شغلی کارکنان را تعدیل می‌کند به گونه‌ای که باعث تضعیف رابطه آن‌ها می‌شود.

نتیجه‌گیری: براساس نتایج این پژوهش عملکرد شغلی کارمندان به شدت تحت تأثیر پرسه‌زنی اینترنتی قرار دارد. یافته‌ها ثابت کردند که هر زمان کارکنان در محل کار در پرسه‌زنی اینترنتی افراط می‌کنند، عملکرد شغلی آن‌ها کاهش می‌یابد که در نهایت بر بهره‌وری و کارایی کارکنان تأثیر می‌گذارد.